Żuławy Wiślane od zawsze kojarzyły się z wiatrem wiejącym nad otwartymi, płaskimi polami. Dla tego unikalnego regionu, w dużej mierze leżącego w depresji, wiatr nigdy nie był tylko zwykłym zjawiskiem atmosferycznym – od stuleci stanowił kluczowy zasób, bez którego przetrwanie i rozwój tutejszych terenów byłyby niemożliwe. Dzisiejsze nowoczesne farmy wiatrowe są bezpośrednią, zaawansowaną technologicznie kontynuacją tego wielowiekowego procesu wykorzystywania sił natury.
Od drewnianych czerpaków do stali: sentymentalna historia żuławskich wiatraków
Przez setki lat krajobraz Żuław był nierozerwalnie związany z sylwetkami drewnianych wiatraków, które wyrastały na horyzoncie niczym strażnicy polderów. Pełniły one dwie kluczowe role, bez których życie w tej depresyjnej krainie byłoby niemożliwe:
- Wiatraki odwadniające (czerpakowe): Żuławy leżą w większości w depresji. Dawni mieszkańcy (w tym osadnicy holenderscy – Mennonici) musieli nieustannie walczyć z napierającą wodą. Wiatraki za pomocą wielkich kół czerpakowych i drewnianych przekładni tłoczyły nadmiar wody z rowów melioracyjnych wyżej – do rzek i kanałów. Były to mechaniczne „płuca” regionu, które pozwalały osuszać ziemię pod uprawy.
- Wiatraki młyńskie (przemiałowe): Kiedy żyzna, aluwialna gleba Żuław rodziła obfite plony zbóż, do pracy ruszały tradycyjne młyny wietrzne (popularne koźlaki czy holendry), przetwarzając dar ziemi w mąkę i chleb.
Drewniane skrzydła obracające się na tle żuławskiego nieba symbolizowały ujarzmienie żywiołu. Dziś tę historyczną sztafetę przejmują obiekty nowej ery – gigantyczne, nowoczesne elektrownie wiatrowe.
Nowoczesny rozdział: farma wiatrowa w gminie Miłoradz
Jednym z najdoskonalszych przykładów tej ewolucji jest Farma Wiatrowa Szymankowo, rozciągająca się na terenie gminy Miłoradz (w rejonie takich miejscowości jak Gnojewo, Stara Kościelnica czy Bystrze). To tutaj dawna tradycja czerpania siły z wiatru spotyka się z technologią XXI wieku.
Inwestycja zrealizowana przez grupę Polenergia S.A. idealnie wpisuje się w tożsamość regionu, zamieniając dawne mechaniczne koła czerpakowe w potężne źródło czystej energii elektrycznej.
Parametry techniczne współczesnych „wiatraków”
| Parametr | Specyfikacja |
| Liczba turbin | 11 nowoczesnych jednostek |
| Model turbiny | Siemens Gamesa Renewable Energy G132-3.45 MW |
| Moc pojedynczej turbiny | 3,45 MW |
| Łączna moc zainstalowana | 38,115 MW |
| Wysokość wieży (piasty) | 134 metry |
| Średnica wirnika | 132 metry |
| Maksymalna wysokość (z łopatą) | 200 metrów n.p.t. |
Kluczowe kamienie milowe
- Data uruchomienia: Oficjalny start eksploatacji farmy nastąpił 21 października 2021 roku.
- Niezależność rynkowa: Projekt zrealizowano w oparciu o finansowanie komercyjne (project finance), co na polskim rynku OZE było ważnym krokiem ku samodzielności sektora zielonej energii.
Wiatr, który wciąż karmi i chroni region
Gdy dziś patrzymy na nowoczesne sylwetki turbin górujących nad gminą Miłoradz, warto spojrzeć na nie z perspektywy historycznej. Dawne wiatraki ratowały Żuławy przed potopem i mieliły ziarno na chleb; dzisiejsze potężne instalacje produkują blisko 120 GWh czystej energii rocznie.
Skala zielonej energii:
Roczna produkcja Farmy Wiatrowej Szymankowo (120 GWh) pozwala na zaspokojenie zapotrzebowania na energię elektryczną dla około 60 tysięcy gospodarstw domowych.
To wciąż ten sam żuławski wiatr, tylko zaprzęgnięty do rozwiązywania współczesnych wyzwań energetycznych. Przeszłość i teraźniejszość spotykają się tu, na płaskich krajobrazach nizin, udowadniając, że mądre czerpanie z siły natury to najlepsza droga w przyszłość tego regionu.